Επισκευή, αντικατάσταση ή επιστροφή χρημάτων: τι προβλέπει ο κανονισμός σε μια ανάκληση
Από τις 13 Δεκεμβρίου 2024 ισχύει σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση ο κανονισμός γενικής ασφάλειας προϊόντων, γνωστός ως GPSR. Το άρθρο 37 αφορά τι προσφέρεται σε μια ανάκληση για λόγους ασφάλειας. Παρακάτω εξηγούμε τι λέει το κείμενο.
Τρεις επιλογές, από τις οποίες προσφέρονται τουλάχιστον δύο
Ο κανονισμός ορίζει τρεις διορθωτικές λύσεις:
- επισκευή του προϊόντος
- αντικατάσταση με ασφαλές προϊόν ίδιου τύπου, τουλάχιστον ίδιας αξίας και ποιότητας
- επαρκής επιστροφή χρημάτων
Ο υπεύθυνος οικονομικός φορέας οφείλει να προσφέρει τουλάχιστον δύο από αυτές, ώστε ο καταναλωτής να έχει επιλογή. Η μονομερής πολιτική ενός μόνο τρόπου δεν αρκεί πλέον.
Το κείμενο προβλέπει μία εξαίρεση: μπορεί να προσφερθεί μία μόνο λύση όταν οι υπόλοιπες θα ήταν αδύνατες, ή θα επέβαλλαν στον υπεύθυνο κόστος δυσανάλογο σε σχέση με την προτεινόμενη λύση.
Δωρεάν, και χωρίς έξοδα αποστολής
Ο κανονισμός αναφέρει ότι οι λύσεις παρέχονται χωρίς χρέωση και χωρίς σημαντική ταλαιπωρία για τον καταναλωτή. Ορίζει επίσης ρητά ότι ο καταναλωτής δεν επιβαρύνεται με τα έξοδα αποστολής ή επιστροφής του προϊόντος.
Αν η επισκευή ή η αντικατάσταση καθυστερεί
Το κείμενο περιέχει μια ρήτρα ασφαλείας. Όταν ο υπεύθυνος δεν έχει ολοκληρώσει την επισκευή ή την αντικατάσταση εντός εύλογου χρόνου και χωρίς σημαντική ταλαιπωρία, ο καταναλωτής δικαιούται σε κάθε περίπτωση επιστροφή χρημάτων.
Ο κανονισμός δεν ορίζει αριθμό ημερών για το «εύλογο». Δεν θέτει επίσης προθεσμία μέσα στην οποία πρέπει να ζητηθεί η λύση, άρα μια ανάκληση μπορεί να αφορά και προϊόν που αγοράστηκε πολύ παλιότερα.
Όταν η ανακοίνωση ζητά επισκευή από τον ίδιο τον καταναλωτή
Υπάρχουν ανακλήσεις όπου ζητείται μια απλή ενέργεια από τον κάτοχο, για παράδειγμα η αφαίρεση ενός εξαρτήματος ή μια ενημέρωση λογισμικού.
Ο κανονισμός επιτρέπει αυτή τη μορφή μόνο όταν η επισκευή γίνεται εύκολα και με ασφάλεια από τον καταναλωτή, και μόνο όταν προβλέπεται στην ίδια την ανακοίνωση ανάκλησης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο υπεύθυνος παρέχει τις απαραίτητες οδηγίες, τα ανταλλακτικά ή τις ενημερώσεις λογισμικού δωρεάν.
Το κείμενο προσθέτει ότι η επισκευή από τον καταναλωτή δεν καταργεί τα δικαιώματα που προβλέπουν οι οδηγίες για την πώληση αγαθών και το ψηφιακό περιεχόμενο.
Όταν η ανακοίνωση ζητά απόρριψη του προϊόντος
Σε ορισμένες ανακλήσεις ζητείται η καταστροφή ή απόρριψη του προϊόντος. Ο κανονισμός το επιτρέπει μόνο όταν μπορεί να γίνει εύκολα και με ασφάλεια από τον καταναλωτή, και ορίζει ότι η απόρριψη δεν θίγει το δικαίωμα επιστροφής χρημάτων ή αντικατάστασης.
Η μορφή της ανακοίνωσης είναι τυποποιημένη
Από τον Δεκέμβριο του 2024, ο εκτελεστικός κανονισμός 2024/1435 καθιέρωσε υποχρεωτικό υπόδειγμα για τις ανακοινώσεις ανάκλησης. Σκοπός του υποδείγματος είναι να αποφεύγεται η ασαφής ή αμβλυμένη διατύπωση που υποβαθμίζει τη σοβαρότητα.
Ο κανονισμός προβλέπει επίσης ότι ο υπεύθυνος ενημερώνει απευθείας τους καταναλωτές που μπορεί να εντοπίσει, πριν από τη δημόσια ανακοίνωση.
Τι δεν καλύπτει το άρθρο 37
Ο GPSR δεν εφαρμόζεται στα φάρμακα ανθρώπινης χρήσης και στα τρόφιμα. Οι ανακλήσεις σε αυτές τις κατηγορίες ακολουθούν χωριστές διαδικασίες.
Ποια στοιχεία ζητούνται συνήθως
Στις διαδικασίες αυτές, τα στοιχεία που ζητούνται συνήθως είναι η απόδειξη αγοράς, ο αριθμός παρτίδας ή ο κωδικός προϊόντος, και η ημερομηνία αγοράς.