Τι σημαίνει LOT; Αριθμός παρτίδας: τι είναι και πού βρίσκεται
Κάθε ανακοίνωση ανάκλησης αναφέρει έναν αριθμό παρτίδας ή έναν κωδικό προϊόντος. Είναι το σημείο που ξεχωρίζει τα προϊόντα που αφορά η ανακοίνωση από όλα τα υπόλοιπα της ίδιας μάρκας. Παρακάτω εξηγούμε τι είναι αυτός ο κωδικός και πού βρίσκεται.
Τι σημαίνει το LOT στη συσκευασία
Το LOT είναι η διεθνής γραφή της ίδιας ένδειξης που η ευρωπαϊκή νομοθεσία ονομάζει παρτίδα. Στη συσκευασία εμφανίζεται ως LOT, ως το γράμμα L πριν από τον αριθμό, ή — στα μη τρόφιμα — ως κωδικός παρτίδας. Σημαίνει πάντα το ίδιο: την ταυτότητα της παραγωγικής μονάδας από την οποία προέρχεται αυτή ακριβώς η συσκευασία.
Τι σημαίνει «παρτίδα»
Η ευρωπαϊκή οδηγία 2011/91/ΕΕ ορίζει την παρτίδα ως το σύνολο των μονάδων πώλησης ενός τροφίμου που παράγεται, παρασκευάζεται ή συσκευάζεται σε συνθήκες ουσιαστικά πανομοιότυπες.
Με απλά λόγια, είναι όσα βγήκαν μαζί από την ίδια γραμμή, την ίδια μέρα, με τις ίδιες πρώτες ύλες. Γι' αυτό μια ανάκληση σπάνια αφορά όλο το προϊόν μιας μάρκας. Αφορά συνήθως όσα φτιάχτηκαν σε μία συγκεκριμένη περίοδο.
Την παρτίδα την καθορίζει ο παραγωγός, ο παρασκευαστής, ο συσκευαστής, ή ο πρώτος πωλητής που είναι εγκατεστημένος στην Ένωση.
Γιατί υπάρχει ο κωδικός
Το ίδιο το κείμενο της οδηγίας απαντά. Αναφέρει ότι η ένδειξη της παρτίδας είναι χρήσιμη πηγή πληροφοριών όταν τα τρόφιμα αποτελούν αντικείμενο διαφοράς ή είναι επικίνδυνα για την υγεία των καταναλωτών.
Δηλαδή ο κωδικός δεν μπήκε για λόγους αποθήκης. Μπήκε ακριβώς για τις περιπτώσεις ανάκλησης.
Πού βρίσκεται στα τρόφιμα
Στα προσυσκευασμένα τρόφιμα, η οδηγία προβλέπει ότι πριν από την ένδειξη της παρτίδας αναγράφεται το γράμμα «L». Εξαίρεση υπάρχει όταν η ένδειξη διακρίνεται καθαρά από τις υπόλοιπες ενδείξεις της συσκευασίας.
Πρακτικά, ο κωδικός τυπώνεται συνήθως στο ίδιο σημείο με την ημερομηνία ανάλωσης: στη ραφή της συσκευασίας, στον πάτο του βάζου, στο καπάκι, ή σε τυπωμένη ταινία στο πλάι. Είναι τυπωμένος με μελάνι ή χαραγμένος, όχι μέρος της εκτυπωμένης συσκευασίας, γι' αυτό συχνά ξεθωριάζει ή σβήνει.
Στην Ελλάδα οι ίδιες διατάξεις έχουν ενσωματωθεί στο άρθρο 11 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών.
Πού βρίσκεται στα υπόλοιπα προϊόντα
Στα μη εδώδιμα προϊόντα η ονομασία αλλάζει, η λογική είναι ίδια.
Στις ηλεκτρικές συσκευές ο κωδικός εμφανίζεται συνήθως ως αριθμός μοντέλου και σειριακός αριθμός, σε πινακίδα στο πίσω μέρος ή στη βάση. Στα παιχνίδια τυπώνεται συχνά στο ίδιο το πλαστικό ή σε ραμμένο σήμα. Στα καλλυντικά αναγράφεται στη συσκευασία, μαζί με την ένδειξη διάρκειας μετά το άνοιγμα.
REF, LOT και SN στα ιατροτεχνολογικά
Στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα ο κωδικός παρτίδας τυπώνεται δίπλα στη λέξη LOT, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 15223-1. Δίπλα του υπάρχουν συνήθως δύο ακόμη συντομογραφίες: το REF είναι ο κωδικός του μοντέλου και το SN ο αριθμός σειράς ενός μεμονωμένου μηχανήματος. Σε μια ανάκληση μετράει ποιο από τα τρία αναφέρεται: το REF αφορά όλα τα κομμάτια του μοντέλου, το LOT μόνο όσα βγήκαν από μία παραγωγή, το SN ένα και μόνο τεμάχιο.
Τι πεδία αναφέρει μια ανακοίνωση
Οι επίσημες ανακοινώσεις συνδυάζουν συνήθως περισσότερα από ένα στοιχεία, ώστε να περιοριστεί το εύρος:
- ονομασία και μάρκα προϊόντος
- αριθμός παρτίδας ή κωδικός
- ημερομηνία ανάλωσης ή παραγωγής
- συσκευασία και βάρος
- επιχείρηση παραγωγής
Όταν μια ανακοίνωση αναφέρει και τα πέντε, αφορά μόνο τον συνδυασμό τους. Ένα προϊόν ίδιας μάρκας με διαφορετική παρτίδα βρίσκεται εκτός του εύρους που περιγράφει η ανακοίνωση.
Αν η συσκευασία δεν υπάρχει πια
Σε πολλά προϊόντα ο κωδικός επαναλαμβάνεται και πάνω στο ίδιο το αντικείμενο, όχι μόνο στο εξωτερικό χαρτί. Σε συσκευές βρίσκεται στην πινακίδα, σε παιχνίδια στο πλαστικό, σε τρόφιμα σε ατομικές συσκευασίες μέσα στο κουτί.
Οι επίσημες ανακοινώσεις αναφέρουν επίσης, στις περισσότερες περιπτώσεις, σημείο επικοινωνίας της επιχείρησης για ερωτήματα ταυτοποίησης.