Αλλεργιογόνα στην ετικέτα: ποια είναι τα 14 και πώς πρέπει να φαίνονται
Κάθε λίστα συστατικών σε συσκευασμένο τρόφιμο οφείλει να δείχνει τα αλλεργιογόνα που περιέχει. Ο κανόνας δεν είναι γενικός: ορίζει ποια είναι, πού μπαίνουν και πώς πρέπει να ξεχωρίζουν οπτικά. Παρακάτω εξηγούμε τι λέει το κείμενο.
Η νομική βάση
Ισχύει ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 για την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, σε εφαρμογή από τον Δεκέμβριο του 2014. Είναι κανονισμός και όχι οδηγία: ισχύει άμεσα και με το ίδιο περιεχόμενο σε κάθε κράτος μέλος, χωρίς εθνική μεταφορά.
Τα δεκατέσσερα του Παραρτήματος II
- δημητριακά που περιέχουν γλουτένη (σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βρώμη, όλυρα, kamut) και προϊόντα τους
- καρκινοειδή και προϊόντα τους
- αυγά και προϊόντα τους
- ψάρια και προϊόντα τους
- αραχίδες και προϊόντα τους
- σόγια και προϊόντα της
- γάλα και προϊόντα του, περιλαμβανομένης της λακτόζης
- καρποί με κέλυφος (αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια, κάσιους, πεκάν, καρύδια Βραζιλίας, φιστίκια Αιγίνης, μακαντάμια) και προϊόντα τους
- σέλινο και προϊόντα του
- σινάπι και προϊόντα του
- σουσάμι και προϊόντα του
- διοξείδιο του θείου και θειώδη σε συγκεντρώσεις άνω των 10 mg/kg
- λούπινα και προϊόντα τους
- μαλάκια και προϊόντα τους
Πώς πρέπει να εμφανίζονται
Το άρθρο 21 ορίζει ότι το αλλεργιογόνο δηλώνεται μέσα στη λίστα συστατικών και η ονομασία του τονίζεται με στοιχειοθεσία που το ξεχωρίζει σαφώς από την υπόλοιπη λίστα, για παράδειγμα με τη γραμματοσειρά, το στυλ ή το χρώμα φόντου.
Η ανακοίνωση της Επιτροπής 2017/C 428/01 συγκεκριμενοποιεί τους αποδεκτούς τρόπους: έντονα γράμματα, υπογράμμιση, κεφαλαία ή διαφορετικό χρώμα φόντου, εφόσον η αντίθεση είναι ορατή.
Ο τονισμός αφορά κάθε εμφάνιση του αλλεργιογόνου στη λίστα, όχι μόνο την πρώτη.
Χωριστό πλαίσιο δεν υποκαθιστά τον τονισμό
Ο τονισμός απαιτείται μέσα στη λίστα συστατικών. Ένα χωριστό πλαίσιο με την ένδειξη «περιέχει…» δίπλα στη λίστα δεν καλύπτει από μόνο του την υποχρέωση.
Ένα μόνο όριο ποσότητας
Για δεκατρία από τα δεκατέσσερα δεν υπάρχει όριο: όταν το αλλεργιογόνο χρησιμοποιείται ως συστατικό, δηλώνεται, ακόμη και σε ίχνη. Η μοναδική εξαίρεση είναι το διοξείδιο του θείου και τα θειώδη, που δηλώνονται όταν υπερβαίνουν τα 10 mg/kg εκφρασμένα ως SO₂.
Το «μπορεί να περιέχει» δεν ρυθμίζεται
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν περιέχει διατάξεις για την ακούσια παρουσία αλλεργιογόνου. Η ένδειξη «μπορεί να περιέχει ίχνη» δίνεται προαιρετικά από την επιχείρηση. Συνεπώς η παρουσία της δεν ακολουθεί τυποποιημένο κριτήριο, και η απουσία της δεν συνιστά δήλωση απουσίας.
Και χωρίς συσκευασία
Από το 2014 η υποχρέωση καλύπτει και τα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα, δηλαδή και την εστίαση. Οι ίδιες απαιτήσεις ισχύουν και στην πώληση από απόσταση, όπως στις ηλεκτρονικές παραγγελίες.
Στη Γερμανία
Η γερμανική LMIDV (Lebensmittelinformations-Durchführungsverordnung) συμπληρώνει τον κανονισμό με τις εθνικές λεπτομέρειες εφαρμογής. Για τα μη προσυσκευασμένα επιτρέπει προφορική ενημέρωση, υπό δύο προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν ταυτόχρονα: ευδιάκριτη ένδειξη στον χώρο ότι η πληροφορία δίνεται κατόπιν ερώτησης, και πλήρης γραπτή τεκμηρίωση διαθέσιμη στο προσωπικό ανά πάσα στιγμή.
Σε άλλα κράτη μέλη, όπως η Γαλλία, η γραπτή δήλωση απαιτείται χωρίς εξαίρεση. Η βάση είναι κοινή, ο τρόπος παροχής όχι.
Γιατί μετράει σε μια ανάκληση
Μεγάλο μέρος των ανακλήσεων τροφίμων αφορά μη δηλωμένο αλλεργιογόνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις η ανακοίνωση αναφέρει ποιο αλλεργιογόνο δεν δηλώθηκε και σε ποιες παρτίδες.
Αν έχετε μπροστά σας μια ετικέτα και δεν βγάζετε άκρη με τις ενδείξεις: το VeraRead διαβάζει την ετικέτα και ονομάζει τα πεδία της, με βάση τις επίσημες διατάξεις, σε απλή γλώσσα.